Chỉ chín tháng trước, vàng liên tục thiết lập những kỷ lục mới. Mức đỉnh lịch sử 5.595 USD/ounce đạt được vào ngày 29/1 đánh dấu mức tăng giá gần gấp đôi chỉ trong vòng 12 tháng. Hôm nay (8/10), giá vàng giao ngay đang giao dịch quanh mức 4.155 USD/ounce, sau khi chạm đáy hai tháng ở mức 4.104 USD vào thứ Ba tuần trước, rồi phục hồi phần nào khi làn sóng bán tháo trái phiếu tạm lắng. Hiện tại, vàng đang ở trong một tình thế khá đặc biệt: vừa là một trong những tài sản được hỗ trợ mạnh mẽ nhất bởi các yếu tố cơ cấu dài hạn, vừa là một trong những tài sản có diễn biến giá khó lý giải nhất đối với nhà đầu tư. Trong khi đó, bạc duy trì tương đối ổn định quanh mức 61 USD/ounce, với tỷ giá vàng/bạc ở mức 67,88. Nghịch lý trong diễn biến giá vàng năm 2026 đến nay đã trở nên khá rõ ràng, nhưng vẫn không kém phần bất ngờ. Một năm đầy xung đột, lạm phát, chia rẽ địa chính trị và chi tiêu tài khóa quá mức lẽ ra phải đẩy giá vàng tăng mạnh. Thế nhưng, giá vàng giảm 26% so với đỉnh, chủ yếu do Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (FED) buộc phải tăng lãi suất, dù không mong muốn, để ứng phó với cú sốc năng lượng do xung đột gây ra.
Để dự đoán hướng đi tiếp theo của vàng, cần xem xét đồng thời hai lực lượng đối lập: những áp lực đang kéo giá xuống và các yếu tố nền tảng hỗ trợ giá từ bên dưới. Hiếm khi nào trong những năm gần đây, hai lực lượng này lại đối đầu rõ rệt đến vậy. Trong bài viết này, chúng ta sẽ phân tích cả hai khía cạnh cùng những yếu tố liên quan nhằm dự báo diễn biến tiếp theo của giá vàng.
Đối mặt với trần lợi suất
Không quá khó để bết nguyên nhân trực tiếp khiến giá vàng giảm trong tháng 9 và chưa thể phục hồi đáng kể kể từ đó. Tại cuộc họp tháng 9, FED đã thực hiện đợt tăng lãi suất đầu tiên kể từ tháng 7/2023, khiến lợi suất trái phiếu Kho bạc Mỹ kỳ hạn 10 năm tăng nhanh lên mức cao nhất kể từ năm 2002. Cụ thể, lợi suất tăng từ 5,02% vào ngày 15/9 lên đỉnh trong phiên 5,34% vào ngày 1/10, trước khi giảm nhẹ xuống khoảng 5,23% ở thời điểm hiện tại. Đối với vàng, một tài sản không mang lại thu nhập từ lãi, tác động của diễn biến này khá rõ ràng. Mỗi điểm cơ bản tăng thêm của lợi suất thực đều làm tăng chi phí cơ hội khi nắm giữ vàng thay vì trái phiếu. Lợi suất trái phiếu kỳ hạn 10 năm vượt 5% trong môi trường lợi suất thực dương tạo ra bối cảnh kinh tế vĩ mô bất lợi cho kim loại quý này. Riêng đợt tăng lãi suất tháng 9 đã kích hoạt làn sóng bán tháo khiến vàng giảm 6%, từ 4.489 USD xuống mức thấp 4.110 USD, đánh dấu tháng có diễn biến yếu nhất kể từ tháng 6. Biên bản cuộc họp Ủy ban Thị trường Mở Liên bang (FOMC) công bố hôm thứ Tư cũng xác nhận điều mà thị trường trái phiếu đã dự đoán. Mặc dù phần lớn quan chức ủng hộ việc giữ nguyên lãi suất trong tháng 10, kịch bản hiện được thị trường định giá với xác suất 79%, khả năng tăng lãi suất vào tháng 12 vẫn rất lớn, với xác suất 86% theo công cụ CME FedWatch. Sự khác biệt giữa tình hình tháng 10 và tháng 12 quan trọng hơn nhiều so với vẻ bề ngoài. Việc giữ nguyên lãi suất trong tháng 10 sẽ giúp giá vàng có thêm dư địa phục hồi ngắn hạn và loại bỏ một trở ngại trước mắt. Như Ole Hansen của Saxo Bank nhận định, vàng đang “giao dịch gần vùng hỗ trợ quan trọng ngay trên 4.100 USD, trong khi những trở ngại kinh tế vĩ mô từ lợi suất thực tăng và đồng USD mạnh tiếp tục làm suy yếu nhu cầu của nhà đầu tư”. Tuy nhiên, điều này chưa giải quyết được vấn đề cốt lõi. Số liệu việc làm tháng 9 thấp hơn dự báo, cùng với việc điều chỉnh giảm số liệu của hai tháng trước đó, đã phần nào làm dịu áp lực. Dẫu vậy, nếu chỉ số giá tiêu dùng (CPI) tháng 10 tăng mạnh hoặc dữ liệu thị trường lao động tiếp tục cho thấy sức chống chịu tốt trước cuộc họp FOMC tháng 10, kỳ vọng Fed tăng lãi suất vào tháng 12 có thể nhanh chóng gia tăng trở lại, đẩy lợi suất trái phiếu và đồng USD lên cao hơn. Trong bối cảnh này, FXStreet nhận định trong tuần rằng: “Để giá vàng phục hồi mạnh hơn, triển vọng chính sách của Fed có thể cần chuyển biến đáng kể theo hướng bớt thắt chặt, đi kèm với sự suy giảm dài hạn của lợi suất trái phiếu Kho bạc Mỹ và đồng USD”. Sự thay đổi đó vẫn chưa thể hiện trong dữ liệu.
Dòng tiền lớn bắt đáy
Tuy nhiên, bên dưới áp lực vĩ mô dai dẳng này, triển vọng nhu cầu cơ cấu đối với vàng không chỉ duy trì ổn định mà còn âm thầm được củng cố. Dữ liệu do Hội đồng Vàng Thế giới (World Gold Council) công bố trong tuần này cho thấy các ngân hàng trung ương đã mua ròng 39 tấn vàng chỉ riêng trong tháng 8, nâng tổng lượng mua từ đầu năm lên 170 tấn, phù hợp với kỳ vọng của Goldman Sachs Research về mức mua khoảng 850 tấn trong cả năm. Ngân hàng Nhân dân Trung Quốc (PBoC) tiếp tục mua vàng trong tháng thứ 22 liên tiếp vào tháng 8, bổ sung 20 tấn, nâng tổng lượng mua từ đầu năm lên 80 tấn. Dự trữ vàng chính thức của Trung Quốc hiện đạt khoảng 2.387 tấn, tương đương 9% tổng dự trữ. Con số 9% này đặc biệt đáng chú ý. Tỷ trọng đó vẫn thấp hơn nhiều so với mức trung bình khoảng 27% của các ngân hàng trung ương trên toàn cầu, cho thấy chương trình tích lũy vàng mang tính cơ cấu của Trung Quốc có thể kéo dài hàng thập kỷ thay vì chỉ vài quý. Trong khi đó, Ba Lan dẫn đầu các quốc gia mua vàng trong suốt năm 2026, với tổng lượng mua từ đầu năm đạt 98 tấn, đưa dự trữ vàng lên 648 tấn và tiến gần mục tiêu chiến lược 700 tấn trong những tháng tới. Một khảo sát của UBS Asset Management cho thấy 65% ngân hàng trung ương tham gia khảo sát xác định đa dạng hóa dự trữ là lý do chính để nắm giữ vàng trong năm 2026, thay vì mục đích phòng ngừa lạm phát. Goldman Sachs, tổ chức vẫn duy trì dự báo giá vàng đạt 4.900 USD vào cuối năm, cho biết lượng mua của các ngân hàng trung ương đã tăng tốc lên 100 tấn mỗi tháng trong tháng 6. Ngân hàng này cũng nhận định rằng “tỷ trọng vàng trong danh mục đầu tư tư nhân vẫn ở mức thấp và những diễn biến địa chính trị gần đây có thể thúc đẩy xu hướng đa dạng hóa sang vàng, không chỉ ở các ngân hàng trung ương mà còn ở các nhà đầu tư tư nhân”. Yếu tố địa chính trị càng củng cố xu hướng đa dạng hóa dự trữ sang vàng. Việc khoảng 300 tỷ USD tài sản của ngân hàng trung ương Nga bị phong tỏa năm 2022 đã làm thay đổi cách các quốc gia quản lý dự trữ ngoại hối. Xung đột kéo dài tại Trung Đông càng thúc đẩy các ngân hàng trung ương cân nhắc tăng tỷ trọng vàng trong dự trữ. Nhu cầu vàng dài hạn tiếp tục hỗ trợ vùng giá 4.100–4.200 USD, trong khi cuộc họp FOMC ngày 27/10 và các dữ liệu kinh tế sắp công bố vẫn là những yếu tố chính chi phối giá vàng ngắn hạn.
Giao dịch CFD vàng, bạc và hàng hóa cùng Libertex
Với Libertex, bạn có thể giao dịch CFD trên đa dạng các lớp tài sản cơ sở – từ cổ phiếu, ETF, chỉ số cho đến tiền mã hóa, ngoại hối và hàng hóa. Ngoài vàng (XAUUSD) và bạc (XAGUSD), Libertex còn cung cấp CFD trên nhiều kim loại quý và công cụ khác. Để biết thêm thông tin hoặc mở tài khoản giao dịch thực, hãy truy cập www.libertex.org ngay hôm nay.
