Hiếm có năm nào việc phân tích thị trường dầu mỏ lại đầy thách thức như năm nay. Ngày 15/9, giá dầu Brent tăng lên mốc 109,21 USD/thùng, ghi nhận mức tăng hơn 20% chỉ trong một tháng. Giá loại dầu thô chủ lực này hiện cao hơn 60% so với một năm trước – hệ quả từ cú sốc nguồn cung mang tính lịch sử vốn cũng vô tình làm suy giảm nhu cầu. Sản lượng của Ả Rập Xê Út đã giảm xuống mức thấp nhất kể từ năm 1990, trong khi Libya phải tạm dừng hoạt động tại một số mỏ dầu do bất khả kháng. Hôm nay (15/9), giá dầu WTI giao dịch ở mức 102,13 USD/thùng sau khi giảm nhẹ từ mốc 104 USD hồi đầu tuần nhờ thông tin đường ống Đông–Tây chủ chốt của Ả Rập Xê Út có thể được khôi phục. Tuy nhiên, ẩn sau những thông tin nhiễu loạn về tiến độ sửa chữa đường ống hay các cuộc đàm phán ngoại giao, hai yếu tố mang tính cấu trúc đang âm thầm định hình lại triển vọng giá trung hạn – với tác động kéo dài hơn nhiều so với bất kỳ lệnh ngừng bắn khu vực nào.
Đầu tiên là sự dịch chuyển không thể đảo ngược trong mô hình nhu cầu toàn cầu do Trung Quốc dẫn dắt, cùng thế khó xử của OPEC+ khi hoàn tất quá trình tăng sản lượng kéo dài 3 năm vào đúng thời điểm không thuận lợi nhất. Hai yếu tố này đan xen rất phức tạp, khiến việc dự báo giá dầu trong 6–12 tháng tới trở thành một bài toán vô cùng hóc búa.
Sự dịch chuyển cấu trúc của Trung Quốc và biến số mùa vụ
Diễn biến tác động lớn nhất đến nhu cầu dầu toàn cầu năm nay – và có lẽ cũng khó đảo ngược nhất – lại không liên quan gì đến Eo biển Hormuz. Thay vào đó, nguyên nhân xuất phát từ đà suy giảm cấu trúc đang tăng tốc trong mức tiêu thụ dầu của Trung Quốc. Bộ phận nghiên cứu của Sinopec dự báo nhu cầu dầu của Trung Quốc sẽ giảm 600.000 thùng/ngày (8,9%) trong năm 2026. Điều này đánh dấu năm giảm thứ ba liên tiếp, trong đó xăng và dầu diesel chịu mức sụt giảm mạnh nhất, lần lượt là 8,7% và 11,4%. Động lực sụt giảm mang tính cấu trúc thay vì chu kỳ: tỷ lệ phổ cập xe điện đã làm sụt giảm nhu cầu xăng nhanh hơn mọi dự báo, trong khi xe tải chạy bằng khí LNG đã chiếm thị phần đáng kể của dầu diesel trong vận tải hàng hóa. Ngay cả các siêu nhà máy lọc dầu của Trung Quốc hiện cũng thay đổi cách chế biến dầu thô, chú trọng hơn vào hóa chất thay vì nhiên liệu. Trong kịch bản khả quan nhất, lượng nhập khẩu dầu thô của Trung Quốc dự báo vẫn thấp hơn 1,0–1,5 triệu thùng/ngày so với mức trung bình năm 2025. Trung Quốc mới chỉ bắt đầu rút dầu thô khỏi kho dự trữ từ tháng 5, dẫn đến tổng lượng rút tích lũy thấp hơn so với Nhật Bản và Hàn Quốc. Vì vậy, thời điểm diễn ra làn sóng tích trữ lại dầu được kỳ vọng từ lâu của Trung Quốc (về lý thuyết có thể bổ sung tới 1,6 triệu thùng/ngày nhu cầu tăng thêm trong 100 ngày tích trữ) vẫn rất khó đoán và phụ thuộc vào mặt bằng giá cũng như mức độ tin tưởng vào an ninh tuyến cung ứng. Yếu tố mùa vụ càng khiến tình hình thêm phức tạp. Theo thông lệ, khi mùa lái xe cao điểm hè ở Bắc Bán Cầu kết thúc, nhu cầu xăng tại châu Âu và Bắc Mỹ sẽ hạ nhiệt trong tháng 9 và tháng 10, trước khi nhu cầu sưởi ấm mùa đông bắt đầu đẩy sức mua tăng trở lại vào khoảng tháng 12. Năm nay, quá trình chuyển giao mùa vụ này thêm phần phức tạp do lượng nhập khẩu dầu thô vào Trung Quốc và Nhật Bản giảm mạnh khoảng 40% ở mỗi quốc gia. Điều này khiến công suất chế biến của các nhà máy lọc dầu châu Á bị kìm hãm đến mức mức tăng nhu cầu theo mùa có thể yếu hơn đáng kể so với dữ liệu lịch sử, đặc biệt trong bối cảnh mùa đông những năm gần đây ấm hơn. Kết quả ròng là nhu cầu mang tính cấu trúc hiện thấp hơn so với mức trước khi xảy ra xung đột. Và nếu xét đến khả năng phục hồi theo chu kỳ nếu tình hình tại Eo biển Hormuz bình thường hóa, việc mô hình hóa chính xác biến động trung hạn là cực kỳ khó khăn.
Thời điểm khó xử của OPEC+ và sự bứt phá ngoài OPEC
Về phía nguồn cung, OPEC+ cuối cùng đã đến ngã rẽ mà họ thận trọng tiếp cận suốt 3 năm qua, và thời điểm này khó có thể tồi tệ hơn. Tổ chức này hiện đã hoàn tất việc dỡ bỏ các đợt cắt giảm sản lượng tự nguyện từ thời COVID bằng đợt tăng sản lượng tháng 9: Bảy nhà sản xuất, gồm cả Ả Rập Xê Út và Nga, đã thực hiện đợt bổ sung cuối cùng 188.000 thùng/ngày để khép lại quy trình đảo ngược 4 giai đoạn. OPEC+ đã phát tín hiệu giữ nguyên hạn ngạch trong phần còn lại của năm 2026 – động thái được Jorge Leon từ Rystad Energy đánh giá là “bước đi hợp lý tiếp theo”, đồng thời cho biết thêm “OPEC+ không có nhiều lý do để vội vã thay đổi nguồn cung. Kịch bản cơ sở của chúng tôi là tạm dừng tăng sản lượng trong quý 4 để chuẩn bị cho các cuộc đàm phán hạn ngạch năm 2027.” Vấn đề thực sự của OPEC+ là các hạn ngạch vừa khôi phục phần lớn chỉ tồn tại trên giấy. Do sự gián đoạn xuất khẩu vì xung đột tác động đến các nước vùng Vịnh, Nga và Kazakhstan, phần lớn nguồn cung bổ sung mà liên minh phê duyệt năm nay vẫn chưa thể ra thị trường. May mắn cho một số bên, khoảng trống này đã được các nhà sản xuất ngoài OPEC nhanh chóng lấp đầy: Mỹ, Brazil, Canada, Guyana và Argentina đang dẫn dắt đà tăng trưởng sản lượng toàn cầu, bổ sung 1,4 triệu thùng/ngày trong năm 2026 và thêm 1 triệu thùng/ngày vào năm tới. Xu hướng này chắc chắn sẽ tạo ra tình trạng dư thừa nguồn cung mang tính cấu trúc ngay khi dòng chảy từ vùng Vịnh bình thường hóa, bất kể OPEC+ quyết định ra sao trong cuộc họp tới. Vì vậy, đợt tăng hạn ngạch cuối cùng của OPEC+ nên được hiểu là cột mốc chính thức khép lại chính sách phòng thủ áp dụng 3 năm trước, chứ không phải sự bùng nổ nguồn cung: Bức tranh nguồn cung thực tế nửa cuối năm 2026 sẽ do các sự kiện địa chính trị quyết định, chứ không phải các thông báo hạn ngạch. Ý nghĩa của điều này đối với giá dầu trung hạn là thị trường vẫn rất nhạy cảm với tin tức địa chính trị trong ngắn hạn, nhưng cũng chịu áp lực giảm giá mang tính cấu trúc khi các tuyến cung ứng bình thường hóa và nguồn dầu ngoài OPEC tràn vào thị trường. Sự kết hợp của các yếu tố này khiến mốc giá trên 100 USD hiện tại trở nên mỏng manh hơn nhiều so với những tin tức biến động hằng ngày về sự cố đường ống hay các vụ tấn công tàu chở dầu.
Giao dịch CFD dầu mỏ và nhiều tài sản khác cùng Libertex
Với Libertex, bạn có thể giao dịch CFD trên đa dạng các lớp tài sản cơ sở – từ cổ phiếu, ETF, chỉ số cho đến tiền mã hóa, ngoại hối và hàng hóa. Bên cạnh dầu thô Brent và WTI, Libertex còn cung cấp CFD trên nhiều công cụ năng lượng và hàng hóa khác. Để biết thêm thông tin hoặc mở tài khoản giao dịch thực, hãy truy cập www.libertex.org/signup ngay hôm nay.
