ในบรรดาสินทรัพย์ทั้งหมดที่ถูกเขย่าจากสงครามอิหร่าน ไม่มีสินทรัพย์ใดผันผวนรุนแรงเท่าน้ำมันดิบ เมื่อกองกำลังสหรัฐฯ และอิสราเอลเปิดฉากโจมตีดินแดนอิหร่านในวันที่ 28 กุมภาพันธ์ ตลาดสินค้าโภคภัณฑ์ตอบสนองด้วยความตื่นตระหนกแทบจะตรงตามตำรา น้ำมันดิบเบรนท์พุ่งขึ้นมากกว่า 50% ในช่วงหลายสัปดาห์ต่อมา โดยแตะระดับสูงผิดปกติที่ $120.88 ต่อบาร์เรลชั่วคราวในวันที่ 30 เมษายน หลังช่องแคบฮอร์มุซถูกปิด ซึ่งเป็นเส้นทางสำคัญที่โดยปกติรองรับการขนส่งน้ำมันที่ซื้อขายทั่วโลกราว 20% ต่อมา IEA ระบุว่านี่คือภาวะช็อกด้านอุปทานน้ำมันครั้งใหญ่ที่สุดในประวัติศาสตร์ เฉพาะในเดือนพฤษภาคม การหยุดผลิตในตะวันออกกลางแตะ 11.3 ล้านบาร์เรลต่อวัน สต็อกของกลุ่ม OECD ลดฮวบสู่ระดับต่ำสุดนับตั้งแต่เดือนธันวาคม 1990 และความต้องการใช้น้ำมันทั่วโลกลดลงราว 1.1 ล้านบาร์เรลต่อวัน เนื่องจากโรงกลั่นในเอเชียถูกบังคับให้ลดกำลังการผลิตจากการขาดแคลนอุปทานน้ำมันดิบ ไม่ว่าจะวัดด้วยเกณฑ์ใด นี่คือหนึ่งในภาวะหยุดชะงักของอุปทานที่รุนแรงที่สุดเท่าที่ตลาดพลังงานเคยเผชิญ
จากนั้น กระแสก็เริ่มเปลี่ยนทิศด้วยความรวดเร็วแทบไม่ต่างกัน การลงนามบันทึกความเข้าใจ (MoU) ระหว่างสหรัฐฯ และอิหร่านในวันที่ 17 มิถุนายน ตามด้วยการเปิดช่องแคบอย่างเป็นทางการ ส่งผลให้เบรนท์ร่วงลงเกือบ 5% ภายในเซสชันเดียว แต่นั่นเป็นเพียงจุดเริ่มต้นของแรงเทขาย ณ วันที่ 2 กรกฎาคม เบรนท์ซื้อขายอยู่ที่ $71.50 ต่อบาร์เรล สูงกว่าหนึ่งปีก่อนเพียง $3 และห่างไกลจากการพุ่งขึ้นอย่างรุนแรงในช่วงปลายเดือนเมษายน คำถามในตอนนี้คือ การปรับตัวลงจากแรงผ่อนคลายนี้ยังมีระยะให้ไปต่อหรือไม่ หรือแท้จริงแล้วตลาดปรับฐานมากเกินไปจากการรีบสะท้อนสถานการณ์ที่ดีที่สุดไว้ในราคา สงครามทำให้ตลาดน้ำมันผันผวนอย่างรุนแรงไปในทิศทางหนึ่ง ข้อตกลงสันติภาพกำลังสร้างแรงเหวี่ยงแบบเดียวกันในอีกทิศทางหนึ่ง และในทั้งสองกรณี ดูเหมือนเทรดเดอร์จะขยับเร็วกว่าที่ตลาดจริงจะตามทัน ปัจจัยที่กำลังขับเคลื่อนตลาดแบ่งได้ชัดเจนเป็นสองส่วนที่ต่างกันแต่เชื่อมโยงกัน ได้แก่ โลจิสติกส์ของการฟื้นตัวด้านอุปทาน และมุมมองเชิงโครงสร้างของอุปสงค์
ซัพพลายเชน ทุ่นระเบิด และการหยุดยิงที่เปราะบาง
เรื่องราวในพาดหัวข่าวดูน่าสนใจเพราะเรียบง่าย: ลงนามข้อตกลงสันติภาพ ช่องแคบเปิดอีกครั้ง และราคาน้ำมันร่วงลงทันที อย่างไรก็ตาม ภาพเบื้องหลังนั้นซับซ้อนกว่านี้มาก ดังที่ Vandana Hari ผู้ก่อตั้ง Vanda Insights กล่าวไว้ว่า "ตลาดกำลังชิงสะท้อนความเป็นไปได้ที่ช่องแคบฮอร์มุซจะกลับมาเปิดอีกครั้ง และน่าจะกำลังตั้งราคาโดยอิงกับกรณีที่ดีที่สุดสำหรับการกลับสู่ภาวะปกติของกระแสการขนส่ง ซึ่งหมายความว่าอุปสรรคที่อาจเกิดขึ้น ตั้งแต่โลจิสติกส์ไปจนถึงความตึงเครียดทางภูมิรัฐศาสตร์รอบใหม่ ยังไม่ได้ถูกนำมาคำนวณอย่างเหมาะสม" อุปสรรคเหล่านั้นมีอยู่จริง และมีไม่น้อย แม้จะมี MoU แต่อิหร่านยืนยันอย่างชัดเจนว่ายังคงมีอธิปไตยเหนือช่องแคบ และจะยังคงเป็นเช่นนั้นหลังกรอบการเจรจา 60 วันในปัจจุบัน ซึ่งขัดแย้งกับถ้อยแถลงจำนวนมากของทรัมป์ และทำให้การกำกับดูแลเส้นทางน้ำสำคัญแห่งนี้ในระยะยาวยังไม่มีข้อยุติ อุตสาหกรรมเดินเรือยังคงระมัดระวัง โดย BIMCO กลุ่มการค้าการเดินเรือระดับโลกระบุว่า อิหร่านได้วางทุ่นระเบิดในหลายพื้นที่ของช่องแคบระหว่างความขัดแย้ง และสถานการณ์ด้านความมั่นคง "ยังคงผันผวน" แม้จะมีความคืบหน้าทางการเมือง ปริมาณการไหลผ่านช่องแคบเพิ่มขึ้นจากจุดต่ำสุดในเดือนพฤษภาคมที่ 9.6 ล้านบาร์เรลต่อวัน มาอยู่ที่ราว 12 ล้านบาร์เรลต่อวัน แต่การฟื้นตัวเต็มที่สู่ระดับก่อนความขัดแย้งคาดว่าจะใช้เวลาจนถึงต้นปี 2027 เป็นอย่างเร็ว โดย IEA คาดว่าอุปทานน้ำมันทั่วโลกจะลดลงเฉลี่ย 3.9 ล้านบาร์เรลต่อวันตลอดปี 2026
ขณะเดียวกัน สต็อกน้ำมันของกลุ่ม OECD ลดลงสู่ระดับที่ไม่เคยเห็นมาตั้งแต่เดือนมกราคม 2003 และการเติมสต็อกสำรองเหล่านี้ต้องใช้เวลาและอุปทานที่ไหลเข้ามาอย่างต่อเนื่อง ซึ่งทั้งสองอย่างยังไม่อาจถือเป็นเรื่องแน่นอนได้ ตราบใดที่สันติภาพยังเปราะบางและปฏิบัติการเก็บกู้ทุ่นระเบิดยังดำเนินอยู่ การหยุดยิงถูกทดสอบแล้วครั้งหนึ่ง เมื่ออิหร่านโจมตีเรือสองลำที่กำลังแล่นผ่านหลังมีการลงนาม MoU ก่อนจะถอยกลับ กล่าวโดยสรุป ตลาดน้ำมันจริงยังคงตึงตัวกว่าที่ราคาสปอตในปัจจุบันสะท้อนไว้ และหากภาพทางการทูตแย่ลง ราคาน้ำมันอาจกลับเข้าสู่ภาวะตลาดกระทิงได้อย่างรวดเร็ว
อุปสงค์ที่ถูกทำลาย ภาวะกลืนไม่เข้าคายไม่ออกของ OPEC และแนวโน้มระยะยาว
หากการฟื้นตัวของอุปทานเป็นตัวแปรที่ไม่แน่นอนในระยะใกล้ การเปลี่ยนแปลงของอุปสงค์ก็กำลังกำหนดภาพระยะกลางในลักษณะที่ซับซ้อนไม่แพ้กัน สงครามไม่ได้เพียงทำให้อุปทานสะดุด แต่ยังบั่นทอนอุปสงค์ด้วย เรื่องนี้เห็นได้ชัดเป็นพิเศษในเอเชีย ซึ่งเป็นภูมิภาคที่พึ่งพาการไหลของน้ำมันดิบจากตะวันออกกลางมากที่สุด ขณะนี้ EIA คาดการณ์ว่าความต้องการใช้น้ำมันทั่วโลกจะลดลง 1.1 ล้านบาร์เรลต่อวันตลอดปี 2026 ซึ่งเป็นการพลิกกลับอย่างชัดเจนจากประมาณการเดือนกุมภาพันธ์ที่เคยคาดว่าจะเติบโต 1.2 ล้านบาร์เรลต่อวัน การนำเข้าน้ำมันดิบของจีนลดลงเหลือเฉลี่ย 9.4 ล้านบาร์เรลต่อวันในเดือนเมษายน ขณะที่อัตราการกลั่นหดตัว และอุปสงค์ทั่วเอเชียนอกกลุ่ม OECD ต่ำกว่าประมาณการก่อนความขัดแย้งแม้แต่ในกรณีที่มองลบที่สุด อุปสงค์ที่ถูกทำลายนี้ เมื่อรวมกับแนวโน้มการกลับสู่ภาวะปกติของอุปทานเมื่อกระแสน้ำมันผ่านฮอร์มุซค่อย ๆ ฟื้นตัว ได้ทำให้ผู้คาดการณ์สินค้าโภคภัณฑ์รายใหญ่ต้องปรับมุมมองครั้งสำคัญ
J.P. Morgan ซึ่งเคยมีมุมมองค่อนข้างที่จะเป็นเชิงบวกเมื่อเข้าสู่ปี 2026 ขณะนี้คาดว่าเบรนท์จะอยู่ที่ราว $60 ต่อบาร์เรลสำหรับปีนี้ ซึ่งหมายความว่ายังมีโอกาสปรับลงจากระดับปัจจุบัน ด้าน IEA คาดว่าจะเกิดภาวะอุปทานส่วนเกินอย่างมีนัยสำคัญในปี 2027 โดยอุปทานทั่วโลกมีแนวโน้มพุ่งขึ้นราว 8 ล้านบาร์เรลต่อวัน สู่ 110 ล้านบาร์เรลต่อวัน เทียบกับการเติบโตของอุปสงค์เพียง 2 ล้านบาร์เรลต่อวัน นี่ถือเป็นการเปลี่ยนแปลงเชิงโครงสร้างที่อาจกดดันราคาอย่างหนักไปไกลกว่าความผันผวนจากความขัดแย้งในปีนี้ อีกปัจจัยคือ OPEC+ ซึ่งอาจกำลังเผชิญการตัดสินใจเชิงกลยุทธ์ที่น่าอึดอัดที่สุดในรอบหลายปี หากเร่งฟื้นการผลิตเร็วเกินไป ก็เสี่ยงทำให้น้ำมันล้นตลาดในช่วงที่ตลาดยังฟื้นตัวจากอุปสงค์ที่ถูกทำลาย แต่หากรอนานเกินไป ก็อาจเสียส่วนแบ่งตลาดให้ผู้ผลิตนอกกลุ่ม OPEC เช่น สหรัฐฯ บราซิล แคนาดา และกายอานา ซึ่งเพิ่มกำลังการผลิตอย่างต่อเนื่องตลอดช่วงวิกฤต วิธีที่กลุ่มนี้รับมือกับภาวะกลืนไม่เข้าคายไม่ออกดังกล่าว รวมถึงความเร็วในการกลับสู่ภาวะปกติของช่องแคบและระยะเวลาของการหยุดยิงกับอิหร่านจะเป็นปัจจัยสำคัญที่สุดในการกำหนดว่าราคาน้ำมันจะซื้อขายอยู่ที่ระดับใดเมื่อสิ้นปีมาถึง
เทรด CFD น้ำมันและตัวอื่น ๆ อีกมากมาย
ด้วย Libertex คุณสามารถเทรด CFD บนสินทรัพย์อ้างอิงหลากหลายประเภท ตั้งแต่หุ้น ETF และดัชนี ไปจนถึงคริปโต ฟอเร็กซ์ และสินค้าโภคภัณฑ์ นอกจากน้ำมันดิบเบรนท์และ WTI แล้ว Libertex ยังให้บริการ CFD ของตราสารพลังงานและสินค้าโภคภัณฑ์อื่น ๆ อีกหลากหลายประเภท หากต้องการข้อมูลเพิ่มเติมหรือเปิดบัญชีเทรดจริง โปรดลงทะเบียนบนเว็บไซต์ www.libertex.org/signup วันนี้
